काठमाडौँ, वैशाख १७ — नेपाली संगीत क्षेत्रमा धमाका मच्चाइरहेका लोकप्रिय गायक दुर्गेश थापाको यही वैशाख १८ गते काठमाडौँको बौद्धस्थित हायात ग्राउन्डमा आयोजना हुन लागेको भव्य कन्सर्ट अन्तिम समयमा आएर रोकिएको छ। आयोजक ट्राइएङल इन्कका अनुसार कक्षा १२ का विद्यार्थीहरूबाट आएको म्यासेज र आग्रहलाई सम्मान गर्दै कार्यक्रम स्थगन गरिएको हो।

यो समाचार यति सामान्य नहुन सक्छ, तर यसको पछाडिको सन्देश भने गहिरो छ — जब एक कलाकारले आफ्नो लोकप्रियता भन्दा विद्यार्थीहरूको भविष्यलाई प्राथमिकता दिन्छन्, तब त्यो समाजको लागि प्रेरणादायी दृष्टान्त बन्छ।

विद्यार्थीको म्यासेजबाट सुरु भएको निर्णय

आयोजक ट्राइएङल इन्कका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत आशिष दाहालका अनुसार विद्यार्थीहरूले सामाजिक सञ्जालमार्फत आग्रह गर्दै म्यासेज पठाएका थिए कि वैशाख १८ मा कन्सर्ट नहोस्, किनभने उनीहरू कक्षा १२ को वार्षिक परीक्षाको तयारीमा व्यस्त छन्। शिक्षक आन्दोलनका कारण पहिले नै परीक्षा सारिएको अवस्थामा, उनीहरूको तयारीमा ध्यान केन्द्रित गरिनुपर्नेमा जोड दिएका थिए।

“कक्षा १२ का धेरै विद्यार्थीबाट म्यासेज आइरहेको थियो। हामीले विद्यार्थीको मनोविज्ञानलाई बुझ्यौं र उनीहरूको शिक्षालाई प्राथमिकता दिनु नै उचित ठान्यौं। त्यसैले हामीले कार्यक्रम तत्कालका लागि स्थगन गर्ने निर्णय गरेका हौं,” आशिष दाहालले भने।

कक्षा १२ को परीक्षा स्थगन र यसको प्रभाव

नेपालमा पछिल्लो समय शिक्षा क्षेत्र आन्दोलनले प्रभावित भएको छ। विद्यालय शिक्षा ऐन पारित गरिनुपर्ने मागसहित चैत २० गतेदेखि सुरु भएको शिक्षक आन्दोलनले देशभरका विद्यालयहरू प्रभावित बनेका छन्। त्यसकै कारण वैशाख ११ गते हुने भनिएको कक्षा १२ को वार्षिक परीक्षा पनि स्थगन गरी वैशाख २१ मा सारिएको हो।

शिक्षक आन्दोलनका बीच परीक्षामा केन्द्रित हुनैपर्ने बेला ठूलो कन्सर्ट हुनु विद्यार्थीको ध्यान विचलित गर्ने कारण बन्न सक्थ्यो। यही कारणले धेरै विद्यार्थीहरूले सामाजिक सञ्जाल, इमेल र प्रत्यक्ष सन्देशमार्फत आयोजक र दुर्गेश थापालाई अपिल गरेका थिए।

सामाजिक उत्तरदायित्व बोध: कलाकारको भूमिका

दुर्गेश थापा अहिले नेपाली संगीत क्षेत्रका व्यस्त र चर्चित कलाकार हुन्। ‘दुश्मन हेरेको हेर्‍यै’ जस्ता हिट गीतमार्फत उनले लाखौं दर्शक-श्रोताको मन जितेका छन्। अहिले युट्युबमा यस गीतका ७ करोडभन्दा बढी भ्युज छन् र यो गीत अन्तर्राष्ट्रिय ग्लोबल ट्रेन्डिङसम्म पुग्न सफल भएको छ।

त्यस्ता कलाकारले आफ्नो व्यस्त कार्यक्रम रोक्नु, त्यो पनि व्यवसायिक घाटाको सम्भावना हुँदाहुँदै, समाजप्रति देखाइएको जिम्मेवारी हो। यसले नेपाली कलाकारहरू पनि सामाजिक सरोकारप्रति सचेत छन् भन्ने सन्देश दिन्छ।

दुर्गेश थापाले कुनै औपचारिक वक्तव्य नदिए पनि उनी विद्यार्थीहरूको मागलाई सम्मान गर्दै आफ्नो कार्यक्रम नहुनु स्वीकार गरेका छन्। बरु उनी सोमबार गुल्मी महोत्सवमा हेलिकप्टरमार्फत सहभागी भएका छन्, जहाँ उनी आफ्ना फ्यानहरूलाई भेट्न र गायन प्रस्तुति दिन पुगेका थिए।

आयोजकको दृष्टिकोण: घाटा होइन, सन्देश

संगीत कन्सर्ट आयोजन गर्दा ठूलो लगानी, तयारी र मानवीय संसाधन प्रयोग हुने गर्छ। टिकट बिक्री, प्रविधि व्यवस्थापन, कलाकारको उपस्थिति, प्रचारप्रसार लगायत सम्पूर्ण पक्षलाई समेटेर कार्यक्रम तयार पारिन्छ। तर आयोजक ट्राइएङल इन्कले घाटा सहँदै निर्णय लिनु, त्यो पनि विद्यार्थीहरूको भलाइका लागि, प्रशंसायोग्य छ।

“साँच्चै भन्नुपर्दा हामी तयारीको अन्तिम चरणमा थियौं। तर हाम्रो निर्णय घाटाको विषय होइन, सामाजिक चेतना हो। शिक्षालाई सम्मान गर्नु नै हाम्रो प्राथमिकता हो,” आयोजक आशिष दाहालले थपे।

अभिभावक र शिक्षाविद्‌हरूको प्रशंसा

कन्सर्ट रोकिएको समाचार बाहिरिएपछि सामाजिक सञ्जालमा यसको सकारात्मक चर्चा सुरु भएको छ। धेरै अभिभावकहरूले गायक दुर्गेश थापा र आयोजकको निर्णयको खुलेर प्रशंसा गरेका छन्। केही शिक्षकहरूले पनि यसलाई विद्यार्थीका लागि प्रेरणादायी कदम भनेका छन्।

शिक्षाशास्त्री डा. भेषराज पोखरेल भन्छन्, “पढाइका बेला मनोरञ्जनले ध्यान भंग गर्न सक्छ। यसकारण परीक्षा नजिकिँदा यस्तो कदम लिनु सकारात्मक हो। कलाकारको समाजप्रतिको उत्तरदायित्व यस्ता उदाहरणले देखाउँछ।”

कन्सर्ट रोकिए पनि फ्यानको मायामा कमी छैन

सामान्यतया कुनै कार्यक्रम स्थगन हुँदा दर्शक/श्रोता निराश हुन्छन्। तर यो पटकको घटनामा दर्शकहरू उल्टै खुसी देखिए। सामाजिक सञ्जालमा धेरै फ्यानहरूले “पढाइ पहिला, रमाइलो पछि” भन्ने भावना व्यक्त गरे। दुर्गेशप्रति थप सम्मान पनि व्यक्त गरिएको छ।

‘दुश्मन हेरेको हेर्यै’ को चर्चा निरन्तर

यसबीचमा दुर्गेश थापाको गीत ‘दुश्मन हेरेको हेर्यै’ भने देशव्यापी मात्र नभएर अन्तर्राष्ट्रिय रूपमा समेत चर्चामा छ। यो गीतमा दुर्गेशको फरक शैली, दमदार लय र सामाजिक सन्देश रहेको भन्दै दर्शकहरूले अत्यधिक माया दिएका छन्।

गीतले युट्युबमा ७ करोड भ्युज पार गरेको छ, जुन नेपालका चर्चित म्युजिक भिडियोमध्ये एक हो। फ्यानहरूले दुर्गेशको इमानदार प्रयास र सिर्जनशीलतालाई निरन्तर समर्थन दिइरहेका छन्।

अर्को मिति कहिले?

हालसम्म आयोजकले नयाँ मिति घोषणा गरेका छैनन्। तर ट्राइएङल इन्कका अनुसार कक्षा १२ को परीक्षा सम्पन्न भएपछि फ्यानको उत्साह र समयलाई ध्यानमा राख्दै नयाँ मिति तय गरिनेछ।

“हामी यो कार्यक्रम गर्दा विद्यार्थीहरूलाई रमाइलो मात्र होइन, प्रेरणा पनि मिलोस् भन्ने चाहन्छौं। त्यसैले परीक्षा सकिएपछि नयाँ मिति सार्वजनिक गर्नेछौं,” दाहालले भने।

निष्कर्ष: शिक्षा र संस्कृतिको सहयात्रा

दुर्गेश थापा र आयोजकको निर्णयले नेपाली समाजमा शिक्षा र संस्कृतिको सहयात्राको राम्रो सन्देश दिएको छ। जहाँ कलाकारले पनि सामाजिक परिस्थिति बुझेर निर्णय गर्छन्, त्यहाँ समाज बलियो हुन्छ।

आजको यो घटना एउटा संगीत कार्यक्रम रोकिएको खबर मात्र होइन — यो शिक्षा, जिम्मेवारी र सांगीतिक चेतनाको संगम हो। जब विद्यार्थी, कलाकार र आयोजक सबैले मिलेर एक सकारात्मक दृष्टान्त कोर्छन्, तब त्यो देशको सामाजिक चेतनाको स्तर मापन गर्ने थर्मोमिटर बन्छ।

दुर्गेशको शब्दमा भन्दा पनि, उनको कर्ममै देखियो — “दुश्मन होइन, पुस्ताको भविष्य हेर्न सक्ने आँखा चाहिन्छ।”