काठमाडौँ, ८ पुस / नेपालको सञ्चार तथा सूचना प्रविधि क्षेत्रमा केही व्यक्तिहरू यस्ता हुन्छन्, जसको पहिचान भाषणले होइन, कामले बोल्छ। तीमध्ये एक नाम हो— केशव नेपाल। सरकार, मन्त्री वा नीति फेरिँदै जाँदा पनि निरन्तर रूपमा नेपालको डिजिटल संरचना निर्माणमा सक्रिय रहँदै आएका नेपाल आज सञ्चार क्षेत्रका भरपर्दा र अपरिहार्य व्यक्तित्वका रूपमा चिनिनु भएको छ। केशव नेपालको काम कुनै एक परियोजना, कार्यकाल वा सरकारसँग सीमित छैन। उहाँले दशकौँदेखि देशलाई जोड्ने डिजिटल आधार निर्माणमा योगदान पुर्याउँदै आउनुभएको छ। दुर्गम बस्तीहरूमा सञ्चार पहुँच विस्तारदेखि लिएर राष्ट्रियस्तरका दूरसञ्चार पूर्वाधार सुदृढीकरणसम्म उहाँको कामले प्रत्यक्ष प्रभाव पारेको छ।

जब अधिकांश नीति छलफल काठमाडौँ केन्द्रित थिए, केशव नेपाल भने मैदानी स्तरमा सक्रिय रहनुभयो। कर्णाली, सुदूरपश्चिम र हिमाली जिल्लामा पुगेर उहाँले भूगोल, जनसंख्या र आवश्यकताअनुसार सञ्चार पूर्वाधार विस्तारका सम्भावनाहरू पहिचान गर्नुभयो। यही अभ्यासका आधारमा तयार गरिएका योजना र मोडलहरू पछि सरकारी नीति र निजी क्षेत्रका परियोजनाहरूमा प्रयोगमा आएका छन्। उहाँको नेतृत्वमा सञ्चालित पहलहरूले मोबाइल र इन्टरनेट पहुँचलाई केवल सहर केन्द्रित सेवा नभई शिक्षा, स्वास्थ्य, प्रशासन र रोजगारीसँग जोडिएको आधारभूत सेवा का रूपमा स्थापित गर्न मद्दत गरेको छ। विशेषतः दुर्गम जिल्लाहरूमा डिजिटल पहुँच विस्तारले स्थानीय सेवा प्रवाह, सूचनाको पहुँच र आर्थिक गतिविधिमा सकारात्मक परिवर्तन ल्याएको देखिन्छ। केशव नेपालको कामको अर्को विशेषता भनेको कार्यन्वयनमा केन्द्रित सोच हो। नीति बनिसकेपछि काम सुरु गर्ने होइन, उहाँले आवश्यकता पहिचान गरेर समाधानको खाका तयार पार्नुहुन्छ। यही कारणले उहाँका धेरै अवधारणाहरू पछि राष्ट्रिय नीति र कार्ययोजनाको हिस्सा बनेका छन्। आफ्नो अनुभव र नेतृत्व क्षमतालाई अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा परिष्कृत गर्न उहाँले INSEADU बाट Executive MBA पूरा गर्नुभयो। यसले उहाँलाई स्थानीय अनुभव र विश्वस्तरीय अभ्यासलाई जोड्ने क्षमता प्रदान गर्यो। अन्तर्राष्ट्रिय सम्मेलनहरूमा उहाँले नेपालको सञ्चार क्षेत्रका अवसर र चुनौतीलाई विश्वसामु स्पष्ट रूपमा प्रस्तुत गर्दै लगानी र सहकार्यका सम्भावनाहरू विस्तार गर्न महत्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गर्नुभयो। उहाँको फरक सोच, नवप्रवर्तनशील कार्यशैली र दीर्घकालीन दृष्टिलाई नोकियाबाट प्राप्त ‘Business as Unusual’ पुरस्कारले अन्तर्राष्ट्रिय मान्यता दिएको छ।
यो सम्मान व्यक्तिगत उपलब्धिभन्दा बढी नेपालमा सञ्चार पूर्वाधार विकासका लागि गरिएको निरन्तर प्रयासको कदर भएको बताइन्छ। केशव नेपाल कुनै राजनीतिक दलको एजेन्डामा सीमित व्यक्ति होइनन्। उहाँको काम सत्ता परिवर्तनसँगै रोकिँदैन। सरकार फेरिए पनि, प्राथमिकता बदलिँदा पनि, देश जोड्ने काम निरन्तर चलिरहन्छ— र त्यसमा उहाँको भूमिकालाई निर्णायक मानिन्छ। विशेषज्ञहरूका अनुसार भविष्यको नेपाल बलियो डिजिटल मेरुदण्डबिनाका सम्भव छैन। र त्यो मेरुदण्ड निर्माणमा नारा होइन, कामबाट प्रमाणित नेतृत्व आवश्यक पर्छ। केशव नेपालको सफलताको कथा पद वा प्रचारको होइन, निरन्तर काम, परिणाम र प्रभावको कथा हो।




